Autor: dr Mirosław Grewiński
Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP w Warszawie

Celem artykułu jest syntetyczne zaprezentowanie kształtowania się w ostatnich kilku latach pluralizmu usług społecznych w Polsce na przykładzie polityki zatrudnienia i rynku pracy, która poddana została procesowi decentralizacji, uspołecznienia i urynkowienia, a także w pewnym stopniu komercjalizacji. W poniższym tekście prezentuję przede wszystkim różnorodność podmiotów i instrumentów, skupiam się także na aktualnej diagnozie wielosektorowości. W artykule rozwijam wcześniejsze zainteresowania problematyką welfare pluralism i welfare mix, które zaowocowały w ostatnich latach moimi kilkunastoma publikacjami i wystąpieniami naukowymi.

Dla kształtowania się w Polsce w ostatnich kilku latach pluralizmu instytucjonalnego w polityce zatrudnienia kluczowe znaczenie miało wprowadzenie dnia 20 kwietnia 2004 r. Ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Nowa ustawa wprowadziła definicję instytucji rynku pracy. Oprócz publicznych służb zatrudnienia (MPiPS, wojewódzkich i powiatowych urzędów pracy) i publicznych Ochotniczych Hufców Pracy, także niepubliczne i pozarządowe podmioty takie jak: agencje zatrudnienia, instytucje szkoleniowe, instytucje dialogu społecznego, instytucje partnerstwa lokalnego, stały się prawnie instytucjami rynku pracy, odpowiedzialnymi za politykę zatrudnienia i rynku pracy. Ustawodawca wprowadził zatem możliwość realizowania pluralistycznej polityki zatrudnienia przez różnorodne podmioty, także spoza sektora publicznego, które miały w sposób uzupełniający, dodatkowy, ale czasami także znacznie skuteczniejszy i bardziej efektywny dostarczać usług osobom bezrobotnym i poszukującym pracy. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej oraz wojewódzkie i powiatowe urzędy pracy jako publiczne służby zatrudnienia otrzymały prawną legitymację do współdziałania z podmiotami, które do tej pory działały często samodzielnie i w sposób nieskoordynowany z głównym nurtem działań systemowych.